Zabaleta Dorrea

Lesakako eraikuntza zaharrenetako bat da XV. mendean eraikitako dorre hau. Pareta oso sendo eta lodiak ditu, kareharri bloke handiekin eginak. Bere gaztelu begiak oso ondo kontserbatuak daude, gaztelu osoa bezalaxe. Horretaz gain, duela gutxi moldatze lanak egin zizkioten eta antzinako urteetan zeukan itxura bera eman zioten berriro.
Zabaleta Nafarroako defentsarako dorreen artean zegoen, Nafarroako mugak babesteko.
Gipuzkoako mugan zegoen eta dorre hura 1444. urtean, sute handi bat gertatu zen gerraren ondorioz eta herri guztia erre zen. Baita dorrea ere XV. mendean berreraiki egin zuten. Juan II.a Nafarroako erregeak Ochoa Lopez de Zabaleta jauregitarraren zerbitzuak eskertu zituen Lesaka giputzen aurka defendatu zuelako, dirua emanez dorretxea berreraikitzeko.
1603. urtean dorrea Diego de Zabaletarena zen, eta erregeak dirua ematen segitzen zuen.
Gerora, 1808an gertatutako gerran, Napoleonen zenbait gudarik bertan hartu zuten ostatu.
1813an, ordea, frantsesen aurka borrokatu zuten soldadu espainiar, ingeles eta portugaldarrak egon ziren. Wellingtonen dukea zen guztien buruzagi eta Lesakan egon zen eta San Martzialeko bataila eta Abuztuaren 31eko Donostiaren aurkako sarraskia hemendik agindu zituen.
Lesakako Tantirumairu Ikastolako ikasleek egina.