Arbaiungo Arroila

Arbaiungo arroila Zaraitzu ibaiak Leireko mendiko kareharrian zulatu duen zintzur sakona da. Nafarroako ekialdean, Zaraitzuko bidean, 6 km luze den haitzarte hau ederra, basatia, izugarria dugu. Zenbait lekutan 300 metro baino gehiagoko garaierako hormak ditu. Higaduraren ondorioz, hormetan sortu dira irtenguneak, haitzebakiak eta ezpondak; behean, harritzak.
Landare ugari, oparo eta bitxiak ditu arroilak. Eguteretan, mediterranearrak: arteak, erkametzak eta ipuruak. Leku itzaltsu eta hezeetan pago, haritz, pinu eta lizarrak. Oparotasun horren eraginez, urtaro bakoitzak ikuskizun koloretsu bikainak ematen ditu. Fauna ugari dago: harmailetan bizi diren hegaztien sail handi bat, eta zintzurrean bizi diren ugaztunak, zein urekoak zein lurrekoak, bai eta babestutako koleoptero eta intsektu txikiak. Aniztasun eta aberastasun horiek direla-eta, natur erreserba eta hegaztien babesgune berezia deklaratu da Arbaiungo arroila.
Irunberriko Arangoiti Ikastolako ikasleek egina.